rodzina

Systemowa psychoterapia rodzin – dlaczego warto z niej skorzystać?

Psychoterapia systemowa jest jednym z niewielu nurtów szkół psychoterapeutycznych, gdzie odbiorcą pomocy jest cała rodzina. Niezwykle ważne w tym podejściu jest to, że nie desygnuje (nie wyznacza) ona żadnego członka/członkini rodziny jako jedynego źródła problemów. Przeciwnie, nawet jeśli wydaje się „oczywiste” gdzie leży problem np. dziecko nie chce chodzić do szkoły, albo matka nie dogaduje się ze zbuntowaną córką  – w rozwiązaniu trudności biorą udział wszystkie osoby mieszkające pod jednym dachem (oczywiście w wariancie idealnym).

Rodzina jako system

U źródeł takiego postrzegania problematyki rodziny leży założenie o jej systemowych charakterze. Rozumienie rodziny jako systemu oznacza, że każdy jej członek i każda członkini ma wpływ na każdą inną, a zatem nawet jeśli trudność zdaję się dotyczyć tylko kilku z nich jest to tylko pozorne i powierzchowne ujęcie tematu.  Tak jak w systemie naczyń połączonych każdy element wpływa na jego całość, tak samo zasoby i słabe strony tej konkretnej rodziny tworzy w równym stopniu zbuntowana nastolatka, wycofany przedszkolak, nadopiekuńcza mama, czy pracujący za granicą ojciec.

Dlaczego więc najczęściej wydaje nam się, że to jedna osoba w rodzinie zdaje się mieć problem?

Zwykle zaburzenie funkcjonowania całej rodziny odbija się w zachowaniu „najsłabszego” ogniwa rodzinnego układu tzw. delegata/tki – najczęściej dziecka. Nie oznacza to jednak, że (wyłącznie) ono wymaga indywidualnej diagnozy czy terapii. Całościowe spojrzenie na rodzinę często ukazuje złożone przyczyny zachowania „delegata/tki” niekoniecznie lub nie tylko usytuowane w niej/nim samym/samej.

Rodzina jako system dynamicznie się zmieniający

W systemowej psychoterapii rodzin nie etykietuje się rodziny jako patologicznej czy dysfunkcjonalnej, czyli naznaczonej jakimś trwałym defektem. Rodzina jest w tym ujęciu postrzegana raczej jako nieustannie zmieniający się system. Zmiany następują tak w obliczu kryzysów, jak wyzwań wynikających z naturalnych faz rozwoju jakim podlega rodzina (np. pojawienie się nowego członka/członkini rodziny, starzenie się rodziców itd.).

Kryzys, z jakim zwykle rodzina zgłasza się na terapię – określa się jako trwającą dłużej lub krócej, głębszą lub bardziej powierzchowną dezorganizację funkcjonowania rodziny, która w tym momencie z jakiś powodów nie jest w stanie zaspokoić potrzeb części (lub wszystkich) jej członków.

Rodzina jako źródło zasobów

Bardzo ważne jest też pozytywne spojrzenie na rodzinę, jak na system nie tylko generujący problem, ale i zawierający w sobie zasoby, czy mocne strony które pomagają problem usunąć lub osłabić.

Psychoterapeut/ka systemowa pomaga rodzinie znaleźć jej własne rozwiązanie trudności. Nie ma z góry ustalonej dla wszystkich rodzin jednej recepty na dobre funkcjonowanie.  Ważne, by wypracować taki sposób funkcjonowania rodziny, który sprawdzi się w tym konkretnym i niepowtarzalnym konglomeracie osób i relacji. Tak by ponownie mogła ona stać się miejscem zaspokajania potrzeb każdego członka rodziny oraz  bezpieczną bazą do kontaktu ze światem zewnętrznym.

Ewa Kruchowska

psycholożka dzieci i młodzieży, psychoterapeutka w trakcie czteroletniego szkolenia w nurcie CBT, trenerka kompetencji miękkich w tym Kreatywności i Kreatywnego Rozwiązywania Problemów, certyfikowana trenerka WenDo - samoobrony i asertywności dla kobiet i dziewczynek, wykładowczyni. Właścicielka i psycholożka Gabinetu Pomocy Psychologicznej i Rozwoju Osobistego „Do siebie” w Nowym Targu www.ewakruchowska.pl. Członkini Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przemocy. Pracuje w Punkcie Informacji i Wsparcia dla Osób Uwikłanych w Przemoc w Nowym Targu, w Gminnym Punkcie Konsultacyjnym ds. Profilaktyki, Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Narkomanii oraz jako wykładowczyni w Państwowej Podhalańskiej Wyższej Szkole Zawodowej. Współautorka czterech monografii naukowych. Specjalistka Zdrowego Zdrowia

Skomentuj

Zostaw komentarz