porady zdrowa kuchnia

Masz zespół jelita drażliwego? Tych produktów musisz unikać! Poznaj ich bezpieczne zamienniki!

Zespół jelita drażliwego lub w skrócie IBS jest stanem medycznym, w którym osoba doświadcza częstych objawów brzusznych, takich jak biegunka, zaparcia lub bóle brzucha. Podczas gdy lekarze nie wiedzą, jaka jest dokładna przyczyna choroby, wiedzą, że jest to zaburzenie, na które wpływa na wadliwa interakcje mózgu i jelit.

Kiedy dana osoba ma IBS, może zauważyć, że niektóre pokarmy mogą wywoływać lub pogarszać ich objawy.

Czym są pokarmy wyzwalające objawy IBS?

Chociaż te produkty mogą być inne dla każdej osoby, lekarze zidentyfikowali niektóre typowe pokarmy „wyzwalające”, które częściej w stosunku do innych powodują objawy trawienne. Jeśli dana osoba chce lepiej kontrolować IBS, może zechcieć wyeliminować niektóre lub wszystkie z tych pokarmów, a następnie ponownie je wprowadzić, po jednym na raz, aby zidentyfikować, które z nich mogą nasilać objawy.

Czego unikać?

Wielu lekarzy zaleca stosowanie diety o niskiej zawartości FODMAP, aby uniknąć wywołania objawów IBS. FODMAP to skrót oznaczający fermentowalne, oligo-, di- i monosacharydy oraz poliole.

Nazwy te reprezentują różne węglowodany, o których wiadomo, że pogarszają objawy IBS, powodując gazy, ból brzucha i pogarszają zaparcia. Jeśli dana osoba ma IBS, może zechcieć porozmawiać ze swoim lekarzem lub pracować z dietetykiem, aby ustalić czy dieta o niskiej zawartości FODMAP może im pomóc i poprawić ich objawy.

Poniżej wymieniono 16 produktów, których należy unikać przy diecie o niskiej zawartości FODMAP:

  • jabłka
  • sztuczne środki słodzące, takie jak sorbitol, maltitol lub ksylitol
  • fasola
  • brokuły
  • kapusta
  • napój gazowany
  • kalafior, brokuł
  • ciecierzyca
  • gotowe sałatki kapustne
  • laktoza w produktach mlecznych, takich jak mleko, lody, śmietana i twaróg
  • soczewica
  • gruszki
  • kapusta kiszona
  • soja
  • arbuz
  • pizza i smażone potrawy

Są to przykłady najczęściej spotykanych pokarmów powodujących rozstrój żołądka u osób z IBS. Osoba chora może też prowadzić dziennik żywności i objawów w celu lepszego poznania, tego co wpływa na jej samopoczucie. W dzienniku powinna zapisać wszystkie pokarmy, które jedzą i czy mają jakieś objawy po ich zjedzeniu. Patrząc wstecz na kilka dni księgowania żywności, osoba może być w stanie zidentyfikować pokarmy wywołujące nasilenie objawów.

Bezpieczne zamienniki

Posiadanie IBS nie oznacza, że ​​osoba nie może w ogóle jeść warzyw ani owoców. Mogą przecież konsumować pokarmy o niskiej zawartości FODMAP i próbować je wyszukiwać w menu restauracji, kiedy jedzą poza domem.

Przykłady niektórych zamienników dla osoby z IBS to:

    • Wybierz owoce o niskiej zawartości FODMAP, w tym banany, jagody, melony, winogrona, pomarańcze, kiwi i truskawki.
    • Jedz warzywa, zwłaszcza marchewkę, bakłażana, fasolkę szparagową, szpinak, dynię i słodkie ziemniaki.
    • Zwiększ spożycie wapnia, jedząc jogurt zamiast innych produktów zawierających laktozę. Naturalne bakterie występujące w jogurcie mogą pomóc w przełamaniu przyczyn dyskomfortu IBS u niektórych osób.
    • Zastąp masło w przepisach na oliwę z oliwek. Można zazwyczaj zastąpić masło oliwą z oliwek w proporcji 3:4. Na przykład, jeśli przepis wymaga połówki masła (4 łyżki stołowe), można użyć 3 łyżek oliwy z oliwek i 1 łyżkę masła.
    • Zamień mleko krowie na opcje bez laktozy, takie jak ryżowe, sojowe, migdałowe lub mleko owsiane.
    • Ogranicz lub unikaj sztucznych substancji słodzących, takich jak sorbitol, maltitol i syrop kukurydziany o wysokiej zawartości fruktozy, ponieważ mogą one zakłócić mikrobiom jelit i pogorszyć objawy IBS. Zastąp syropem klonowym (bez HFCS) lub stewią.

 

Jak sobie radzić gdy jesz poza domem?

Udanie się do restauracji może być stresującym przeżyciem dla osoby z IBS. Chcą się dobrze bawić i zjeść miły obiad lub lunch z rodziną czy przyjaciółmi, ale jednocześnie boją się zakazanych im produktów dodawanych do potraw.

Oprócz uważnego czytania menu w celu uniknięcia składników, o których wiadomo, że pogarszają objawy IBS, osoba może być zmuszona zadać kilka pytań kelnerowi lub poprosić o zastąpienie pewnych składników, aby uniknąć późniejszych dolegliwości

Niektóre wskazówki dotyczące zamawiania w restauracjach obejmują:

  • Prośba o menu bez laktozy lub bezglutenowe: produkty zawierające gluten mogą być kłopotliwe dla niektórych osób z IBS. Patrząc na menu bezglutenowe,  choremu łatwiej znaleźć jedzenie, którą może bezpiecznie zjeść.
  • Pytanie o „podstawę” zup: określa, czy dodano śmietanę lub mleko, które zawiera laktozę. Zamawianie zup na bazie bulionu może pomóc zmniejszyć dyskomfort.
  • Pytanie jakie warzywa są w potrawie: Sprawdź składniki w warzywnej mieszance sałatkowej lub zapiekance i unikaj jedzenia warzyw, o których wiadomo, że pogorszą IBS.
  • Pytanie o dodawanie niewypisanych składników: ważne np. w przypadku hamburgerów, które mogą zawierać problematyczne składniki, takie jak bułka tarta lub cebula, które mogą pogorszyć objawy IBS.
  • Zamawianie potraw z grilla zamiast potraw smażonych: Zmniejszona ilość tłuszczu z grilla w stosunku do smażonego może pomóc zmniejszyć dolegliwości żołądkowe.
  • Niektórzy chorzy mogą przynieść sos sałatkowy z domu w małym pojemniku podróżnym, aby uniknąć potencjalnego dodatku do sosu w restauracji. Na przykład bezglutenowy sos balsamiczny może być pyszny na grillowanym kurczaku lub steku, a także na warzywach o niskiej zawartości FODMAP.

Osoba chora może również musieć przeanalizować menu restauracji w miejscu planowanej podróży. Lepiej zrobić to przed wyjazdem. Jeśli istnieje niewielka ilość lub brak żywności, którą mogliby bezpiecznie zjeść, być może będą musieli rozważyć alternatywny cel podróży, który będzie bardziej odpowiedni.

 

Według artykułu w The American Journal of Gastroenterology, aż 10-15 procent ludzi na świecie z zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi cierpi na IBS. Podczas gdy dieta nie jest jedynym czynnikiem wyzwalającym, może odgrywać rolę czynnika czynnika objawowego danej osoby.

Poprzez identyfikację wyzwalaczy żywności i unikanie pokarmów, o których wiadomo, że nasilają IBS, chory może cieszyć się życiem bez obaw, że będą musieli biegać do łazienki lub odczuwać dyskomfort żołądkowy.