fbpx
porady zdrowe ciało

Co BMI rzeczywiście mówi o naszym zdrowiu?

BMI, czyli wskaźnik masy ciała, jest jednym z podstawowych narzędzi służących do oceny naszego stanu zdrowia. Z pewnością większość z nas miała do czynienia z kalkulatorami BMI dostępnymi w Internecie. Mimo popularności BMI, wskaźnik ten jest coraz częściej krytykowany m.in ze względu na jego niedokładność. Co tak naprawdę BMI mówi nam o naszym zdrowiu? Czy warto się nim sugerować?

Co to jest BMI?

BMI oznacza wskaźnik masy ciała . Został opracowany w 1832 roku przez belgijskiego matematyka  Lamberta Adolphe’a Jacques’a Queteleta. Opracował on skalę BMI, aby szybko oszacować stopień nadwagi i otyłości w danej populacji. Dzięki temu mógł pomóc rządom zdecydować, gdzie przeznaczyć środki zdrowotne i finansowe. Co ciekawe, Quetelet stwierdził, że BMI nie jest użyteczne w badaniu pojedynczych osób, ale raczej daje obraz ogólnego stanu zdrowia populacji. Niemniej wskaźnik ten jest szeroko stosowany do pomiaru stanu zdrowia jednostki.

Skala BMI jest oparta na wzorze matematycznym, który określa, czy dana osoba ma „zdrową” wagę, Należy podzielić swoją wagę w kilogramach przez jej wzrost w metrach do kwadratu:

BMI = waga (kg) / wzrost (m 2 )

Wynik należy zestawić z normą BMI:

Mniej niż 18,5 – niedowaga
18,5–24,9 – normalna waga
25,0–29,9 – nadwaga
30,0–34,9 – otyłość I stopnia
35,0–39,9 – otyłość II stopnia
Większy niż 40 – otyłość III stopnia (otyłość olbrzymia)

Obliczenia te mogą stać się podstawą do sugestii zmiany stylu życia i odżywiania. Trzeba jednak pamiętać, iż BMI nie uwzględnia innych istotnych czynników, które należy wziąć pod uwagę podczas opracowywania planów dietetycznych. Mowa tu chociażby o genetyce, płci, masie mięśniowej itp.



Wady BMI

Jak już wcześniej wspominano, BMI jest coraz częściej krytykowanym wskaźnikiem. Dlaczego? Oto kilka jego wad.

BMI nie uwzględnia innych czynników

BMI odpowiada tylko „tak” lub „nie” w odniesieniu do tego, czy dana osoba ma prawidłową wagę. Nie uwzględnia wieku, płci, genetyki, stylu życia, historii medycznej lub innych czynników.

Polegając wyłącznie na BMI może przeoczyć inne ważne pomiary zdrowia, takie jak cholesterol, poziom cukru we krwi, tętno, ciśnienie krwi i poziomy stanu zapalnego. W konsekwencji prowadzi to do błędnej oceny stanu zdrowia danej osoby.

Co więcej, ten sam schemat obliczeń stosuje się zarówno dla mężczyzn, jak i dla kobiet. W tym miejscu warto zaznaczyć, iż kobiety mają najczęściej większą tkankę tłuszczową, zaś mężczyźni – większą masę mięśniową.

Ponadto, w wyniku starzenia organizm w naturalny sposób zwiększa tkankę tłuszczową i zmniejsza masę mięśniową. Liczne badania wykazały, że wyższe BMI 23,0–29,9 u osób starszych może chronić je przed przedwczesną śmiercią i  licznymi chorobami.

Wreszcie, wykorzystując BMI do określenia stanu zdrowia danej osoby, ignoruje inne aspekty związane z psychiką i warunkami socjologicznymi, takimi jak: dochody, dostęp do niedrogiej i pożywnej żywności, umiejętności żywieniowe i wiedza oraz środowisko życia.



BMI zakłada, że każda waga ma takie samo znaczenie

Chociaż jeden kilogram mięśnia waży tyle samo, co jeden  kilogram tłuszczu, mięśnie są gęstsze i zajmują mniej miejsca. W rezultacie  dana osoba może być bardzo szczupła, ale ma dużą masę mięśniową, co powoduje, że ma wyższe BMI. Przykładowo, osoba ważąca 97 kg, która ma 175 cm wzrostu, ma BMI 29,5, co klasyfikuje ją jako „nadwagę”. Jednak dwie osoby o tym samym wzroście i wadze mogą wyglądać zupełnie inaczej. Jedna może być kulturystą o dużej masie mięśniowej, podczas gdy druga może mieć większa tkankę tłuszczową.

Biorąc pod uwagę tylko BMI, łatwo można zdiagnozować u kogoś nadwagę, podczas gdy ten ktoś ma po prosu dużą masę mięśniową.



BMI nie uwzględnia rozmieszczenia tłuszczu

Stan zdrowia jest zależny nie tylko od ilości tłuszczu w organizmie, ale także od jego rozmieszczenia.

Osoby z tłuszczem zgromadzonym w okolicy brzucha – znane jako typy sylwetki w kształcie jabłka – mają większe ryzyko chorób przewlekłych niż osoby z tłuszczem zgromadzonym w biodrach, pośladkach i udach – znane jako typy ciała o kształcie groszki. Z ryzykiem chorób wiąże się także większa śmiertelność. 

Wskaźnik BMI nie uwzględnia różnych typów sylwetki i różnych miejsc magazynowania tłuszczu. Z tego powodu sugerowanie się tylko tym wynikiem w ocenie stanu zdrowia pacjenta, daje niepełny obraz ryzyka schorzeń.



Zalety BMI

Pomimo licznych zastrzeżeń dotyczących BMI, badania pokazują, iż wskaźnik ten pod pewnymi względami jest wiarygodny.

Na przykład, retrospektywne badanie z 2017 r. obejmujące 103 218 zgonów wykazało, że osoby z BMI 30,0 lub większym („otyłe”) miały 1,5–2,7 razy większe ryzyko zgonu po 30-letniej obserwacji

Inne badanie wykazało, że osoby z kategorii „otyłych” BMI miały o 20% większe ryzyko zgonu ze wszystkich przyczyn i chorób serca w porównaniu z osobami z kategorii „normalne” BMI.

Naukowcy odkryli również, że osoby należące do kategorii „niedowaga” lub „poważnie otyłych” i „skrajnie otyłych” zmarły średnio odpowiednio 6,7 lat i 3,7 lat wcześniej w porównaniu z osobami z kategorii „normalne” BMI.

Badania wykazały także, że BMI powyżej 30, znacznie zwiększa ryzyko przewlekłych problemów zdrowotnych, takich jak cukrzyca typu 2 , choroby serca, trudności w oddychaniu, choroby nerek, niealkoholowe stłuszczenie wątroby.

BMI może służyć do oszacowania ogólnego ryzyka zachorowania i śmiertelności związanej z chorobami przewlekłymi. Niemniej, ze względu na swoje wady nie może być jedynym narzędziem do oceny stanu zdrowia danej osoby. Dokładna diagnostyka wymaga bardziej szczegółowych badań.



Zdrowe Zdrowie

Promujemy zdrowy styla życia, który prowadzi do lepszego samopoczucia zarówno fizycznego, jak i psychicznego i duchowego. Dostarczamy wiedzy podpartej autorytetami dotyczącej utrzymania kondycji fizycznej i zdrowego odżywiania.

Skomentuj

Zostaw komentarz